Iron Maiden i covery, czyli granie bardziej i mniej znanych kawałków innych wykonawców. Przyznać trzeba, że to przynosi sporo radości praktycznie każdemu zespołowi. Nawet ci wielcy inspirowali się kimś i nierzadko nagrywali cudze kompozycje na własne płyty czy single. Nie inaczej było z Iron Maiden. Najwięcej coverów Żelazna Dziewica co prawda nagrała w latach 80. i na początku 90. Niemniej tak i później zdarzało się grupie wygrzebać coś z repertuaru swoich idoli. Kogo zatem na warsztat wzięła legenda heavy metalu?
Iron Maiden i covery – lista utworów
W tym artykule przedstawię w porządku chronologicznym zestaw coverów nagranych przez Iron Maiden. Kompozycje te przede wszystkim trafiały na single zespołu jako ciekawe dodatki. Zaletą w przypadku Brytyjczyków jest też fakt, że nie zawsze wybierali oczywiste kawałki znanych zespołów. Nie zabrakło również tych mniej znanych. W ten sposób pojawiała się okazja do poznania czegoś nowego i sprawdzenia, jakimi wykonawcami inspirowali się muzycy Żelaznej Dziewicy. Dodam jeszcze, że pod uwagę wziąłem jedynie te covery, które trafiły na oficjalne wydawnictwa. No to jedziemy z tą listą.
Covery w latach 80.
I’ve Got The Fire (wersja live) – singiel “Sanctuary” (1980)
Drugi singiel Iron Maiden przyniósł przeróbkę „I’ve Got The Fire” z repertuaru Montrose. Pierwotnie utwór ten znalazł się na drugim albumie Montrose „Paper Money” z 1974 roku. Ciekawostką jest to, że to właśnie na „Paper Money”, jak i debiucie tego amerykańskiego hard rockowego zespołu, zaśpiewał Sammy Hagar – późniejszy wokalista Van Halen. Wersja Maiden została zarejestrowana w kwietniu 1980 roku w legendarnym londyńskim klubie Marquee. Swoją drogą Montrose jeszcze pojawi się u Maiden.
Women In Uniform – singiel „Women In Uniform” (1980)
W przypadku tego utworu był to jedyny raz, kiedy zespół pozwolił na ingerencję wytwórni i nie wyszedł na tym dobrze. Muzykom został podsunięty pomysł nagrania coveru niekoniecznie bliskiego stylistyce Maiden. Wydawca zaproponował kompozycję australijskiej grupy rockowej Skyhooks „Women In Uniform” z płyty „Guilty Until Proven Insane” z 1978 roku. Podczas sesji Steve Harris nie był zadowolony – delikatnie to mówiąc. Basista dążył do zrobienia cięższej wersji tego utworu. Niestety producent Tony Platt i ówczesny gitarzysta Dennis Stratton mieli własną wizję i pod nieobecność Harrisa manipulowali miksem. W rezultacie zrobili ładną i radiową wersję kawałka, bo wytwórnia chciała mieć przebój. Jaka była reakcja Steve’a, nie jest ciężko się domyślić. Platt został zwolniony, Harris sam zmiksował utwór, a Stratton już niebawem został wydelegowany z szeregów Iron Maiden. No i lider kategorycznie zabronił komukolwiek wtrącać się w muzykę Żelaznej Dziewicy.
I’ve Got The Fire (wersja studyjna) – singiel „Flight Of Icarus” (1983)
Po raz kolejny (i nie ostatni) Montrose a do tego ponownie ta sama kompozycja. Tyle że tym razem wersja studyjna z Bruce’em Dickinsonem na wokalu. Aha, żebym nie zapomniał. W przypadku Montrose ten kawałek nosi tytuł „I Got The Fire”. Taka drobna różnica w pisowni.
Cross-Eyed Mary – singiel „The Trooper” (1983)
Czyli „Zezowata Marycha” w wykonaniu Iron Maiden. Ten utwór to klasyk z repertuaru Jethro Tull – jednego z ulubionych zespołów Steve’a Harrisa i Bruce’a Dickinsona. Kawałek pochodzi z albumu „Aqualung” (1971), który przyniósł Jethro Tull komercyjny sukces i uważany jest również za wybitne dzieło w dorobku grupy.
Rainbow’s Gold – singiel „2 Minutes To Midnight” (1984)
Jak wiadomo Steve Harris to zagorzały fan rocka progresywnego. Nie dziwi w tym przypadku fakt, że na pomniejszych wydawnictwach Iron Maiden pojawiały się covery wykonawców właśnie z tego nurtu. „Rainbow’s Gold” pochodzi z jedynej płyty Beckett zatytułowanej po prostu „Beckett” z 1974 roku. W ramach dygresji dodam, że kompozytor utworów Beckett, Brian Ingham, pozwał Iron Maiden za naruszenie praw autorskich. Według niego „Hallowed Be Thy Name” i „The Nomad” zawierały fragmenty muzyczne i tekstowe utworu Beckett „Life’s Shadow”. Z tego też względu „Hallowed Be Thy Name” usunięto z setlisty w 2017 roku. Steve Harris i Dave Murray zawarli ugodę z Robertem Bartonem – jednym z autorów tej kompozycji, o czym nie wiedział Ingham. Ostatecznie sprawę rozstrzygnięto poza sądem i „Hallowed Be Thy Name” powróciło na koncerty.
King Of Twilight – singiel „Aces High” (1984)
Fascynacji rockiem progresywnym ciąg dalszy. „King Of Twilight” to właściwie medley złożony z dwóch kawałków brytyjskiej grupy Nektar. Są to „Crying In The Dark” i „King Of Twilight” z płyty “A Tab In The Ocean” z 1972 roku.
Reach Out – singiel „Wasted Years” (1986)
Adrian Smith na gitarze i do tego jako główny wokalista. Za to Bruce Dickinson udziela się w chórkach w refrenie. No i pytanie. Dlaczego chłopaki z Maiden nie wykorzystują częściej Adriana, skoro posiada dobry głos? Wracając do tematu. „Reach Out” to kawałek skomponowany przez dobrego kumpla Smitha – jest nim gitarzysta David Colwell. Ta kompozycja była grana przez The Entire Population Of Hackney, który to zespół z nudów powołali do życia w 1985 Smith i McBrain w przerwie pomiędzy skończoną trasą „World Slavery Tour” a nagrywaniem „Somewhere In Time”. Pod tym szyldem zagrali jeden koncert, a drugi pod nazwą The Sherman Tankers. Można z łatwością znaleźć bootlegowe nagrania z występu The Entire Population Of Hackney, gdzie grane są głównie covery. W setliście pojawił się także utwór „Reach Out”.
That Girl – singiel „Stranger In A Strange Land” (1986)
To przeróbka hitu brytyjskiego zespołu hard rockowego FM z debiutanckiego albumu „Indiscreet” z 1986 roku. Wersja Maiden nieco różni się od oryginału – jest cięższa, bardziej heavy metalowa a do tego refren został zagrany inaczej niż w pierwowzorze. Ponadto były gitarzysta FM, Andy Barnett, to również przyjaciel Adriana Smitha. Grał on we wspomnianym już The Entire Population Of Hackney i w zespole Adriana (A.S.A.P.), z którym nagrał w 1989 płytę „Silver And Gold”.
Juanita – singiel „Stranger In A Strange Land” (1986)
Rozszerzona, 12-calowa, wersja singla zawierała jeszcze kompozycję „Juanita” z repertuaru Marshall Fury. I ponownie należy tutaj wspomnieć Barnetta, ponieważ grał on w tej grupie na początku lat 80. Marshall Fury nigdy nie nagrał studyjnej wersji tego kawałka, za to zrobili to chłopaki z Maiden.
Massacre – singiel „Can I Play With Madness” (1988)
Na pierwszym singlu promującym kultowy krążek „Seventh Son Of A Seventh Son” znalazło się coś z klasyki hard rocka. Mowa jest o kompozycji „Massacre” z bogatego dorobku Thin Lizzy. Znaleźć ją można na cenionej przez fanów i krytyków płycie „Johnny The Fox” z 1976 roku. Wersja Maiden umieszczona została na 12-calowej wersji singla „Can I Play With Madness”.

Covery w latach 90.
All In Your Mind – singiel „Holy Smoke” (1990)
Na 7-calowej wersji singla pojawił się cover „All In Your Mind” brytyjskiej grupy Stray grającej szeroko pojętą muzykę rockową zahaczającą też o heavy metal. Ta kompozycja pochodzi z debiutu Stray pt. „Stray” z 1970 roku. Wersja Maiden jest o połowę krótsza od oryginalnej, która trwa dziewięć i pół minuty.
Kill Me Ce Soir – singiel „Holy Smoke” (1990)
Steve Harris wielokrotnie przyznawał, że jest fanem Golden Earring. Nie mógł się on w takim razie oprzeć pokusie zrobienia wraz z kolegami coveru tego holenderskiego zespołu. „Kill Me Ce Soir” pochodzi z dziesiątej studyjnej płyty Golden Earring „Switch” wydanej w 1975 roku. Maidenowy cover jest na 12-calowej wersji singla „Holy Smoke”.
I’m A Mover – singiel „Bring Your Daughter… To The Slaughter” (1990)
Brytyjska grupa Free także wywarła wielki wpływ na muzyków Iron Maiden. W ramach hołdu legenda heavy metalu nagrała „I’m A Mover” z pierwszej płyty Free „Tons Of Sobs” z 1969 roku.
Communication Breakdown – singiel „Bring Your Daughter… To The Slaughter” (1990)
Kolejna ważna inspiracja to Led Zeppelin. Za to „Communication Breakdown” to jeden z wielu przebojów tego ważnego dla świata rocka zespołu. Wersja oryginalna znalazła się na pierwszym albumie Led Zeppelin, który wydano w 1969 roku. Ten kawałek w wykonaniu Maiden jest na 12-calowej wersji singla.

Space Station No. 5 – singiel „Be Quick Or Be Dead” (1992)
Iron Maiden ponownie bierze na warsztat Montrose. Tym razem wybrany został kawałek „Space Station No. 5” z 1973 roku z pierwszego albumu „Montrose”. Coś chłopaki mają słabość do twórczości tej grupy.
Roll Over Vic Vella – singiel „From Here To Eternity” (1992)
Ten singiel ukazał się w różnych wersjach z kilkoma wariantami różnych kompozycji. Wśród nich znalazła się ta zabawna przeróbka szlagieru Chucka Berry’ego „Roll Over Beethoven” z 1956 roku. W przypadku Maiden zmieniony został tekst, który w humorystyczny sposób nawiązuje do Vica Velli. Był on blisko związany z zespołem i jest przyjacielem muzyków. Często pełnił rolę roadie, kierowcy, jak i pracował na farmie Steve’a.
I Can’t See My Feelings – singiel „From Here To Eternity” (1992)
Kolejna wersja singla zawiera przeróbkę utworu Budgie pochodzącego z płyty „Bandolier” z 1975 roku. Wersja Maiden została skrócona o prawie dwie minuty w stosunku do pierwowzoru.
My Generation – singiel „Lord Of The Flies” (1996)
Ten utwór to klasyka rocka. Poza tym The Who to bardzo ważna inspiracja dla wielu znanych dziś zespołów metalowych. Iron Maiden, oprócz chociażby Saxon czy W.A.S.P., to jeden z nich. Nic dziwnego, że tę słynną kompozycję z debiutu The Who z 1965 roku postanowiła nagrać Żelazna Dziewica, kiedy to rolę wokalisty pełnił Blaze Bayley.

Doctor, Doctor – singiel „Lord Of The Flies” (1995)
Koncert Iron Maiden nie może obyć się bez tego kawałka. Jest on niejako sygnałem, że za chwilę rozpocznie się występ. Jego oryginalną wersję można usłyszeć na płycie „Phenomenon” UFO z 1974 roku. Za to cover w wykonaniu Maiden jest na tym właśnie singlu. Warto jeszcze dodać, że zarówno „Doctor, Doctor”, jak i „My Generation” trafiły na jedną z wersji singla „Virus” z 1996 roku promującego składankę „Best Of The Beast”.
Iron Maiden gra covery – lata 00.
Hocus Pocus – singiel „Different World” (2006)
W sumie ten utwór w wykonaniu Iron Maiden można śmiało potraktować jako pastisz oryginalnej wersji nagranej przez holenderski zespół Focus w 1971 roku na albumie „Moving Waves”. Tę kompozycję coverował również Helloween w 1999 roku na płycie „Metal Jukebox”. Muzycy Maiden podeszli do utworu na luzie bardziej bawiąc się nim, niż traktując poważnie. Tym bardziej że za „wokale” odpowiada tutaj Nicko, także mówi to już wiele.
Space Truckin’ – płyta „Re-Machined: A Tribute to Deep Purple’s Machine Head” (2012)
Ten klasyczny kawałek został nagrany przez Żelazną Dziewicę podczas sesji do płyty „A Matter Of Life And Death” w 2006 roku. Pierwotnie miał on być przeznaczony na stronę B singla, z tym że wycofano się z tego pomysłu. Kilka lat później trafił na tribute album dla Deep Purple i ich legendarnego już dzieła, jakim jest płyta „Machine Head” z 1972 roku. Znaleźli się tam też tacy wykonawcy jak chociażby Metallica, Black Label Society, Carlos Santana i wielu innych.
Iron Maiden i covery – podsumowanie

Trochę się tego uzbierało przez te lata. Wszystkie te przeróbki pokazują również bardzo dobrze, kto miał wpływ na Żelazną Dziewicę i komu zawdzięcza ona bądź co bądź swój muzyczny kształt. Czy pojawią się jeszcze jakieś inne tego typu kawałki w przyszłości? Kto wie, chociaż patrząc na chronologię ewidentnie widać tendencję spadkową. Pozostaje w takim razie cieszyć się tym, co jest. Większość tych utworów znalazła się też na płycie będącej częścią boxu „Eddie’s Archive” z 2002 roku. Są to w wielu przypadkach wartościowe dodatki do dyskografii i czasem dobrze jest do nich wrócić. Iron Maiden i covery idą ze sobą w parze i zespół dobrze oddał hołd tym, których ceni najbardziej. Pozostaje na koniec życzyć miłego obcowania z tymi przeróbkami jako czasem miłą odskocznią od regularnych albumów.
